Category Dunya

Dünya Gazetesi, Küresel Bakış, 5 Aralık 2011

Türkiye’ye (ve diğer yüksek getirili ülkelere) sıcak para akınının çok konuşulduğu bugünlerde tartışma daha çok 10-15 sene öncesindeki paratemetrelerle yapılıyor. Oysa bugünkü durum hem dünya hem Türkiye açısından çok farklı. Tartışmanın bugüne ait olmayan parametrelerle yapılması da her şeyden önce yanlış politika önerilerinin ortaya çıkmasına sebepe olma riskini taşıyor.

İktisatçıların hızlı sıcak para giriş çıkışlarına ve bunun ortaya çıkardığı risklere dikkat etmeye başlamasının 1997’deki Asya krizi olduğunu söyleyebiliriz. Carmen Reinhart, Guillermo Calvo, Graciella Kaminsky gibi iktisatçı ve pratisyenler Asya krizinden sonra yaptıkları araştırmalarda şu bulguları ortaya koydular:
• Gelişmekte olan olan ve gelişmiş ekonomileri finansal krizlere genellike yüklü ve hesapsız (kelime bana ait) sermaye girişleri sokuyordu. Read More

Dünya Gazetesi, Küresel Bakış, 15 Kasım 2010

Atatürk “beni Türk doktorlarına emanet edin” demişti. Nitekim, İbn Sina başta olmak üzere tarih boyunca tıp alanında büyük dehalar çıkarmış olan Türkler, Cumhuriyet döneminde de iyi doktorlar yetiştirdiler. İster uluslararası bilimsel dergilerde çıkan makalelere, ister kendi geliştirdikleri tekniklere bakın, tıp alanında fena bir durumda değiliz.

Gel gör ki, koltuk değneği ve eşdeğer ürünleri bir tarafa bırakırsak karmaşık tıbbi cihazlar konusunda aynı başarıyı gösteremiyoruz (ya da ben öyle zannediyordum). Oysa tıbbi cihazlar önümüzdeki on yıllarda ülkelere en çok para kazandıracak sektörlerin başlarında geliyor. Neden? Çünki dünya insanının geliri, sağlık bilinci/düşkünlüğü artıyor. Dahası, hayat beklentisi uzuyor ve yaşlı insanların sağlık ihtiyacı gençlerden daha yüksek. Dolayısıyla önümüzdeki on yıllarda tüketim bütçesinden sağlığa ayrılan pay artacak. Read More

Kriz ABD finans piyasalarının bir ürünüydü. Ancak yaşlı Avrupa’daki etkileri ABD’nden daha büyük oldu. ABD’nde 2008 yılının ikinci yarısından itibaren 226 banka krize dayanamayıp kapandı. Yükümlülüklerini FDIC eliyle Amerikan devleti üstlendi. Avrupa’da ise İzlanda, İrlanda, Yunanistan derken sanki (zayıf) ülkeler kapanmaya başladı.
Avrupa Merkez Bankası Başkanı Trichet, geçen Perşembe günü yaptığı basın toplantısında kısaca AMB’nın tahvil piyasasını rahatlatıcı bir tedbir düşünmediğini söyledi. AMB’nin, çürük Yunan bonolarını almasını bekleyen piyasalarda hayal kırıklığı oluştu. Fazla değil bir gün sonra piyasalar allak bullak olunca özellikle bankaların AMB’na baskıları arttı. Read More

Küresel Bakış, Dünya Gazetesi, 17 Mayıs 2010

Kanunlaşmasından sonra uygulamaya konulacak olan mali kural Türkiye açısından yeni bir tecrübe. Mali kural Türkiye’nin sorunlarını çözmede bir altın anahtar değil. Ancak Türkiye’nin kendi iradesiyle seçtiği ve üzerinde kendi ekibiyle çalışarak geliştirdiği bir politika çerçevesi olması sebebiyle takdir edilmeli. Buna karşılık, mali kuralın istenilen makroekonomik istikrar sonuçlarına ulaşması uygulama ve denetlemenin başarısına bağlı olacak. Dahası, seçilen başarılı olsa dahi zaman içinde kuralın çerçevesinin (ve parametrelerinin) değişmesi muhtemel.
Mali kural uygulaması Türkiye’de ilk defa gerçekleştiriliyor. Ancak, dünyada örnekleri, Hz. Yusuf’un modelini bir tarafa bırkaırsak 19. yüzyıla kadar gidiyor. Türkiye’nin seçtiği mali kural modeli mevcut alternatifler içinden bir tanesi. IMF’nin kullandığı sınıflamayı temel alırsak üç ayrı mali kural modelinden bahsedebiliriz: Read More