Category Dunya

Murat Yülek, 04.04.2016, Dünya

Şubat ayının ortalarından itibaren Türkiye de dahil olmak üzere dünya borsaları yükseldi. Dow Jones ve Dax’taki artış, 12 Şubat ile 31  Mart arasında yüzde 11 oldu. Nikkei bir buçuk ay içinde yüzde 12 yükseldi. Bist ise yüzde 17 ile gelişmiş piyasaların üzerinde artış gösterdi. Bu hızlı artışın sebebi nedir? Ve, bu artış ne kadar kalıcı?

Önce gelişmiş piyasalardaki faizlere bakalım. Görülen o ki ABD’nde kamu kağıtlarında getiri eğrisi boyunca bir değişiklik yok. Almanya da ise uzun tarafta hafif bir iniş var. ABD’nde 2 yıllıklar 12 Şubat’ta 0,71 iken 31 Mart tarihinde 0,73 olmuş. On yıllıklarda ise çok küçük bir fark var (1,74’e karşılık 1,78). Almanya‘da ise on yıllık bundlar 0,25’den 0,15’e inerken 2 yıllıklar sıfırın altında 0,50’ler civarında kaldı.  Diğer gelişmişlerde de benzer durum var. Demek ki gelişmiş ülkelerde bono ve tahvillere artan bir talep yok.

Read More

Murat Yülek, 28.03.2016, Dünya

“Adalet mülkün temelidir” sözünün bir insan tarafından söylenmiş en önemli sözlerden birisi olduğunu söylesek mübalağa etmiş olur muyuz? İlk defa Hz Ömer tarafından söylendiği düşünülen bu söz mutad olarak çerçevelenmiş olarak mahkeme salonlarımızda hakim koltuğunun ardında yer alır (Atatürk’e atfedilir).  Ancak sözün kapsadığı felsefi, hatta bilimsel alan, mahkeme de dağıtılan hukuki adaletten çok daha geniştir.

Adaletin temelini oluşturduğu ‘mülk’ tüm dünyayı hatta bazılarına göre kainatı kapsar. Temel pozitif bilim olan fizikten, temel sosyal bilimlerden iktisata kadar ‘durumlar,’ ‘denge’ noktasına göre ilintilendirilir. Read More

Murat Yülek, 21.03.2016, Dünya

Türkiye zor bir dönemden geçiyor. Hem etrafındaki jeopolitik riskler hem de içerideki terörle uğraşıyor. Böyle bir dönemde temel makro göstergelere bakalım.

Makroekonomik göstergeler açısından da çok farklı dönemden geçiyoruz. Seçimlerin ve jeopolitik risklerin yılı olan 2015 büyüme açısından hiç de beklenmedik bir performans gösterdi. Bütçe oldukça iyi gitti. Nominal olarak bütçe açığı 2014’e göre düştü. Faiz dışı fazli 30 milyar TL’sını geçti (nominal olarak 2007 seviyeleri).  Dış ticaret açığı içeride talebin çok da gerilemesine ragmen petrol fiyatlarının düşmesiyle 63 milyar dolara indi. Cari açık, iç ve dış faktörler sayesinde GSYH’ya oranla düşmeye devam etti (oran olarak 2006 seviyeleri). Enflasyon yüksek seyretti; bunda iç dinamikler kadar dış ve dışsal faktörlerin de (enerji ve metal fiyatları, tarım üretimi) hem olumlu hem de olumsuz etkileri  oldu. Read More

Murat Yülek, 29.02.2016, Dünya

Avrupa’yı Avrupa, Avrupa ekonomisini Avrupa ekonomisi haline getiren politika merkantilizmdi. Ha Joon Chang’ın Türkiye’de de yayınlanan “Merdiveni İtmek” (Kicking the Ladder) kitabında bahsettiği gibi, Avrupa (özellikle İngiltere) ‘serbest ticaretçi’ olmadan önce sanayileşme sürecini tamamlayarak rekabetçi gücünü merkantilizmle artırmıştı.

Merkantilizm orta çağ Avrupa’sının bir icadı, geçmişte kalan bir ekonomik politikası olarak görülür. Oysa, günümüzde özellikle doğu Asya ülkelerinde uygulanan ekonomi politikaları temelde neo-merkantilisttir. Bugünkü Almanya’nın da (resmi olmasa da fiili) ekonomi politikaları temelde merkantilist tonlara dayalıdır. Read More