Category Dunya

Murat Yülek, 22.02.2016, Dünya

Çin’in onüçüncü kalkınma planı geçen senenin sonunda nihaileştirildi. Mart ayında ise resmi olarak yürürlüğe girecek. Çin’de sosyalist iktisadi planlama Mao döneminde, Türkiye’den on yıl önce başladı. İlk planlar tarımsal kalkınma ve sanayileşmeyi hedefledi. Mülkiyetin tamamen devlet elinde olduğu o dönemlerde tarımsal işletmeler kooperatif yapılar, sınai üretim ve kalkınma ise kamu teşebbüsleri (devlet şirketleri) eliyle gerçekleştirilmeye çalışıldı. Planların temel amacı, Sovyetlerde olduğu gibi GSYH büyüme oranını yükseltmekti.

Mao’nun Çin’inde, bir değil, sektörel bazda ayrılmış çok sayıda Sanayi Bakanlığı kurulmuştu. Sanayi alanında seçilen sektörlerde çok sayıda devlet şirketi kuruldu. O dönemlerde Sovyetler Birliği Çin’e siyasi sebeplerle teknik ve parasal destek verdi ve kırsal yönü ağır basan Çin’e çok sayıda mühendis gönderdi. Çin merkezi planlarını geliştirenler de Sovyet iktisatçılardı. Aynı dönemde, Amerika Birleşik Devletleri  de ‘hür dünyaya’ benzer ‘yardımları’ yapıyordu. Read More

Murat Yülek, 15.02.2016, Dünya

Bir ulaşım devrimi sürecinin içinde yaşıyoruz. 30 sene öncesine kadar dünyada cep telefonsuz bir hayat yaşanırken şimdi ise cep telefonsuz yapamıyoruz. Aynı şekilde insan hareketliliği, hem şehir içi hemde şehirler  arası ulaşım talebi şeklinde, gittikçe artıyor. Cep telefonu haberleşmesi gibi yeni ortaya çıkan ürünlere göre insan hareketliliği artışı daha uzun bir zamana yayılıyor. Ancak hacim oldukça büyük ve bu da ülke ve şirketlerin önüne farklı açılım imkanları sunmaktadır. Read More

Murat Yülek, 08.02.2016, Dünya

Bölgedeki jeopolitik risklerin artması Türk ekonomisini menfi etkiliyor. İhracatın, jeopolitik sebeplerle potansiyelin altında kalması, çarpan etkisiyle iç piyasadaki üretimi yavaşlatıcı etki yapıyor. Geçen sene üçüncü çeyrekte yavaşlayan ithalat büyümeye olumlu etki yapmıştı. Yavaşlayan ihracat, dış talebin büyüme üzerindeki etkisini de kısıtlayacak. Bu durum, orta vadeli ihracat ve üretim eğilimlerini de menfi etkiliyor.

2002 yılından sonra devlet bütçesinden AR-GE’ye ayrılan fon miktarı katlandı.

Read More

Murat Yülek, 01.02.2016, Dünya

İran P5+1 ile anlaşmasını tamamladı. Yaptırımların kalkması kararlaştırıldı. Bu, İran’ın dünya ekonomisiyle bütünleşme sürecinin başlaması manasına geliyor. Küçük ölçekte de olsa, Çin’in 1978 yılında dünyaya açılması gibi bir durum ile karşı karşıyayız.

Bu durum, İran’ın Türkiye’nin en önemli ekonomik ve siyasi (ve hatta kültürel) gündem maddelerinin başında yer almasını gerektiriyor. Rusya’dan Kazakistan’a, çevre ülkelerin dünyaya açılması ve ‘yeniden yapılanması’ 1990 yılından sonra Türk işletmelerine çok önemli fırsatlar sunmuştu. Türk ekonomisi bunların bazılarından faydalandı; eski SSCB ülkeleri bunların başında geliyor. Diğerlerinden ise yararlanamadık; Güney Doğu Avrupa da (Balkanlar) bunların başında geliyor. Read More